Phanxine’s world Tôi muốn chia sẻ những suy nghĩ của tôi về phim ảnh, báo chí và cuộc sống.

Chân dung một thế hệ đạo diễn trẻ Việt Nam hải ngoại.

Khoa Do, đạo diễn của Footy Legen, đoạt giải Trống Đồng tại Đại Hội điện ảnh Việt Nam quốc tế.

Bài này đăng báo lâu rùi, nhân dịp bạn Kiệt về VN đăng lên
Tại đại hội điện ảnh Việt Nam quốc tế lần thứ 4 tại California (Mỹ), những người quan tâm đến điện ảnh Việt Nam vô cùng bất ngờ với một làn sóng đạo diễn Việt Nam trẻ, trẻ đến độ chưa đầy 25 tuổi, và cái nhìn trong sáng, hồn nhiên của họ về cuộc sống của giới trẻ người Việt khắp thế giới ngày hôm nay.
Mở màn tại VIFF là Footy Legend, bộ phim truyện nhựa thứ hai của đạo diễn Việt Kiều Úc Khoa Đỗ (sinh năm 1979). Tại VIFF, Khoa Do còn là tác giả kịch bản của bộ phim ngắn Ngày giao, bộ phim ngắn giúp Khoa được đề cử giải thưởng AFI (giải thưởng của viện điện ảnh Úc); cũng là đạo diễn của bộ phim bán tài liệu Finished people xoay quanh cuộc đời không lối thoát của ba nhân vật trẻ, trong đó có một cô gái Việt Nam, trên đường phố Sydney (đem đến khá nhiều đề cử giải thưởng điện ảnh ở Úc). Footy Legend xoay quanh câu chuyện của một chàng trai Việt Nam ở Sydney đam mê bóng rugby. Mất việc làm cộng thêm sở an sinh xã hội muốn bắt đứa em gái của mình, Luc Vu phải họp đội bóng từ thời trung học của mình để tranh tài tại giải bóng rugby Holden Cup. Footy Legend không hẳn là một phim thể thao, mà sâu hơn, bộ phim phản ánh cuộc sống của những người Việt Nam di dân tại Úc sau cuộc chiến tranh Việt Nam thông qua mối quan hệ của anh em Luc Vu và người ông. Hài hước và xúc động, Footy Legend nhanh chóng chiếm được cảm tình khán giả của đêm khai mạc và đoạt giải Trống Đồng dành cho phim truyện hay nhất tại VIFF.

Cảnh trong phim All about Dad của Mark Tran

Cũng chiếm tình cảm của khán giả, kể cả khán giả Mỹ, All about Dad (Tất cả về cha) của Mark Trần cũng xoay quanh những xung đột thế hệ trong một gia đình Việt Nam ở Mỹ. Năm nay 24 tuổi, Mark Trần đã có trong tay một phim ngắn, một phim truyện dài và đang chuẩn bị thực hiện bộ phim dài kế tiếp. All about Dad của Mark xoay quanh câu chuyện về một gia đình Việt Nam tại Mỹ, trong đó người cha luôn muốn những đứa con của mình có một tương lai tốt đẹp theo cách của ông mà không nhận ra rằng điều ông muốn không phải là điều những đứa con ông cũng muốn. Mark Trần kể câu chuyện một cách trong sáng, hồn nhiên xuất phát từ chính kinh nghiệm bản thân của mình (và nam diễn viên David Huỳnh khi thủ vai Ty, ‘phiên bản’ của Mark trên phim, đã cố gắng thể hiện chính Mark ngoài đời), ở đó có cậu con út nổi loạn không muốn làm nha sĩ để trở thành đạo diễn, luôn ‘cà khịa’ với người anh trai đang ở tuổi ‘biết yêu’, có cô chị giữa cố gắng làm vui lòng cha vùi đầu vào sách vở, nhưng đêm đêm lại trốn trong gác xép hay trên nóc nhà để được gảy đàn ngồi hát, có cô chị cả yêu một người ngoại đạo nhưng phải giấu sự thật vì sợ ba không đồng ý, có người mẹ không biết làm sao để có thể gần gũi những đứa con đang ngày một lớn lên và vuột khỏi vòng tay yêu thương của mình, và ở đó có người cha bất lực trước việc uốn nắn cái cành cây nghiêng thẳng lại và nhận ra những đứa con cũng như những cái cây, hãy để chúng tự nhiên trưởng thành. Sự giản dị và tình cảm của All about Dad khiến người phụ trách phòng chiếu tại Đại Học UCI (nơi trình chiếu các phim tại VIFF) đã chạy ra khỏi phòng máy để khen ngợi ‘Tôi làm việc trong phòng chiếu 20 năm và xem rất nhiều bộ phim, nhưng tôi phải nói rằng bộ phim của cậu không chỉ hay, cảm động như nhiều phim khác mà còn là một trong những phim hiếm hoi mà tôi có thể hoàn toàn hiểu được tình cảm cho dù đó là một câu chuyện Việt Nam’. Có lẽ cũng vì lẽ đó, All about Dad cũng đã đoạt được giải Khán giả bình chọn tại LHP Cinequest 2009 diễn ra hồi tháng trước.

Khoa Do (trái) và Lê Văn Kiệt) tại ĐHĐAVNQT (VIFF) 2009

Cũng hài hước, nhưng có phần trầm lắng và gai góc hơn là Sầu Ngư của Lê Văn Kiệt (sinh năm 1978), đạo diễn trẻ từng gây chú ý tại VIFF 2005 với bộ phim truyện đầu tay Bụi Đời. Sầu Ngư, cũng như Bụi đời, xoay quanh câu chuyện của những người Việt sống tại Little Sài Gòn. Đó là một cô gái từ Việt Nam sang Mỹ du học, đua đòi ăn chơi dẫn đến nợ nần chồng chất, một người đàn ông làm ‘cò’ địa ốc thất bại lâm vào cảnh vô gia cư, một gia đình với người mẹ già yếu, đứa con gái ăn chơi hư hỏng và cậu con trai sống khép mình với bí mật về giới tính của mình. Sầu ngư có lẽ là bộ phim truyện Việt Nam đầu tiên chạm đến đề tài đồng tính luyến ái một cách nghiêm túc, mà trong đó bi kịch của người đồng tính cũng như những người thân xung quanh họ được khắc hoạ trực tiếp. (bài review sẽ đăng lên trong vài ngày tới)

Với số lượng phim tham gia ngày một tăng lên (năm nay, số lượng phim trình chiếu tại VIFF là 60 phim các thể loại phim truyện dài, phim ngắn, phim tài liệu), VIFF ngày một khẳng định vai trò kết nối những người làm phim Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới lại với nhau. Tại VIFF, những người làm phim Việt Nam và cả những người nước ngoài quan tâm đến điện ảnh Việt Nam có cơ hội gặp gỡ nhau trong một không khí thân mật, gần gũi, ấm cúng. Hơn thế, VIFF 2009 còn phác hoạ ra chân dung sống động của những đạo diễn trẻ ngày hôm nay với những bộ phim chạm đến đề tài đương đại, về cuộc sống của người Việt ở mọi nơi, về nỗi đau lẫn niềm hạnh phúc của người Việt Nam dù ở bầt kỳ nơi nào trên thế giới.
(Bài này đã đăng trên báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần)
(credit hình: Hạo Nhiên Vũ)