Phanxine’s world Tôi muốn chia sẻ những suy nghĩ của tôi về phim ảnh, báo chí và cuộc sống.

review: Star Trek (2009)

Tựa phim Star Trek Fafilm Việt Nam hồi xưa dịch là Chuyến du hành đến các vì sao, còn Megastar nghe nói không biết dịch làm sao nên lấy luôn tựa tiếng Anh là Star Trek, còn tui nghĩ nếu không thích cái tựa dài kia thì dịch là Tinh cầu du ký (cho nó giống tàu, vì đầu nào sắp tới dân Trung Quốc cũng được mời sang tràn qua Việt Nam mình mờ). Ký ức về phim này với tui rất mờ nhạt, chỉ nhớ mỗi cái tựa phim Sự nổi giận của Khan (tập này tui nhớ đi xem ở rạp Lê Lợi gần chợ Bến Thành nè), rồi Đi tìm thuyền trưởng Spock, rồi tạp nào đó đi về quá khứ để cứu con cá voi, rồi hồi sinh Spock mà Spock không còn nhớ ai là ai… Nhớ chú Spock có cái tai lừa nữa…
Cho nên đi xem Star Trek có phần hơi thiệt thòi với các bạn khác, vì bà con cứ thấy nhân vật nào xuất hiện là rú lên nhân vật đó mà tui thì thiệt ra chỉ nhớ mang máng thôi chứ không nhớ rõ ai là ai. Star Trek kỳ này cũng theo xu hướng gần đây gọi là reboot (tức là khởi động lại) và origin (ta gọi là phim thời niên thiếu) xoay quanh thời niên thiếu của hai bạn trẻ James Kirk và Spock cùng phi hành đoàn của con tàu Enterprise.
Nói một chút về cái series này (sau khi ngồi đọc wikipedia để tìm hiểu ai là ai), Star Trek lên sóng truyền hình Mỹ từ năm 1966, show truyền hình thời đầu phát trong 3 năm mới ba mùa phim, tổng cộng 79 tập, mà bị ế khán giả quá nên bị dẹp tiệm luôn. Có điều những ai mà mê khoa học viễn tưởng thì rất là mê phim này cho nên cuối cùng mấy bạn producer ngồi họp lại bàn mưu tính kế, cuối cùng cho ra đời tiếp thêm năm loạt phim truyền hình ăn theo cùng với mười một tập phim chiếu rạp. Sách Guiness cho show này vô kỷ lục là show truyền hình có số lượng phim ăn theo nhiều nhất trong lịch sử truyền hình.

Show gốc của phim này kể về năm năm thi hành nhiệm vụ thám hiểm không gian của con tàu Enterprise và phi hành đoàn của nó gồm Thuyền trưởng James Kirk (William Shatner), Chỉ huy trưởng Mr. Spock (Leonard Nimoy), Chỉ huy y khoa Leonard McCoy (DeForest Kelley), kỹ sư sửa chữa Scotty (James Doohan), chỉ huy vũ khí Pavel Chekov (Walter Koenig), chỉ huy liên lạc Uhura (Nichelle Nichols), phi công Hikaru Hulu (George Takei). Nhìn vô dàn nhân vật này cũng rất thú vị nha: chú thuyền trưởng người Mỹ, chú chỉ huy trưởng người… hành tinh (thật ra nửa người Vulcan, nửa người trái đất, nên chú này lúc nào cũng giằng xé giữa lý trí và tình cảm vì thiệt ra người Vulcan là đặt lý trí, logic lên đầu chứ không có tình cảm gì hết), còn lại có một chú người Nga (nói accent nặng ghê hồn. Đây là nhân vật thể hiện quan điểm chính trị của Star Trek, bởi show truyền hình ra đời vào những năm chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô, nên sự xuất hiện của một nhân vật Nga trong phi hành đoàn thể hiện ước mơ một tương lai thế giới hợp nhất của các bạn làm phim), một chú người Scotland, một chú người châu Á (bản gốc thì diễn viên người Nhật, nhưng thật ra như chú Takei nói, nhân vật này đại diện cho người Mỹ gốc Á nên không quan trọng chuyện gốc gác cụ thể cho lắm, vì thế khi làm bộ Star Trek mới John Chu là người Hàn Quốc mới vô vai này. Hulu cũng là một trong những nhân vật châu Á chính diện đầu tiên trên truyền hình Mỹ, vì trước đó cứ hễ châu Á là đóng vai ác thôi), một em Mỹ đen (nhân vật này có ảnh hưởng lớn lắm nha. Cô diễn viên này hồi đó tính nghĩ đóng nhưng Marthur Luther King tới gặp và nói là đừng nghĩ vì cô là tấm gương cho người Mỹ gốc Phi, nên cô này đóng tiếp. Về sau có nhiều người Mỹ gốc Phi thành đạt cũng chia sẻ rằng chính vì thấy cô ấy trong Star Trek mà họ đã có niềm tin phấn đấu. Chẳng hạn như bà diễn viên Whoopi Goldberg, bả nói bả thấy Uhura xong bả nói với gia đình ‘Con mới thấy một bà da đen trên TV mà bả không có đóng vai người ở’. NASA còn mời Nichols đóng quảng cáo để kêu gọi người Mỹ gốc Phi tham gia chương trình của họ và nữ phi hành gia Mỹ gốc Phi đầu tiên Dr. Mae Jemison cũng cho biết Star Trek chính là nguồn cảm hứng dẫn đến quyết định gia nhập NASA của bà). Quay lại với Spock một chút. Mới đầu chú này đáng lẽ là người sao Hoả đỏ lè đỏ lét, nhưng mấy người làm phim sợ là lỡ phim này thành công quá rồi kéo dài thì nó sẽ dài tới nỗi con người ta đi lên thám hiểm sao Hoả xong thấy trên đó không có giống người nào giống chú Spock hết thì người ta kêu cái show này xạo cho nên đổi thành người Vulcan cho khỏi ai biết đó là cái hành tinh nào luôn. Mới đầu đài NBC cũng không có chịu cho nhân vật này có cái tai nhọn đâu tại kêu con nít mà nó thấy chắc nó khóc thét luôn. Mấy hình quảng cáo cho show này thời đó phải sơn vẽ che cái lỗ tai và cái lông mày quái dị của Spock đi.

Show này chính vì thế cũng có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống xã hội tinh thần nước Mỹ. Có điều sau sáu tập phim truyện đầu tiên, người ta tạo ra dàn nhân vật mới và cái show ngày càng dở nên cuối cùng nó thoi thóp và tắt ngúm vào năm 2002 sau tập Nemesis. (Loạt phim về sau này không còn thuyền trưởng Kirk mà thế bằng thuyền trưởng Jean-Luc Picard do Patrick Stewart đóng – cũng là ông đóng Giáo sư X trong X-Men.
Thế rồi J.J. Abrams, một trong những ‘trùm phim truyền hình’, đã hứng thú với show này và quyết định khởi động lại loạt phim này với Star Trek (2009), một cái tựa nguyên thuỷ không màu mè Genesis hay Generation gì hết. Bộ phim xoay quanh thời niên thiếu của James Kirk từ trước khi trở thành thuyền trưởng con tàu Enterprise.

Và sau đây là phần nói về buổi đi xem phim Star Trek…
Phim này chiếu ở Mỹ có bản phim IMAX rất hoành tráng nhưng chỉ chiếu trong hai tuần vì hè các phim che chúc nhau ra rạp và cái phim Nights at the Museum 2 nó đã book IMAX từ đầu mà hai tuần tới nó ra rạp. (Thật đáng tiếc là cả Terminator lẫn UP đều không có bản IMAX). Có điều tui không đi xem rạp IMAX. Tui đi xem rạp màn hình đại vĩ tuyến ở trong một cái Dome – rạp có dạng hình cầu nhưng thiệt ra màn hình chỉ có cong thôi, và nó dài với tỉ lệ 2.39:1 (hôm nào rảnh tui sẽ nói về cái vụ tỷ lệ màn hình này, nhưng nói ngắn gọn là tỷ lệ hình này thì chiều dài nó gấp 2.39 lần chiều dọc, trong khi màn hình TV thì thường là 4:3 còn rạp thì thường là 16:9 hoặc 1.85:1). Cái Dome của Arclight này là nơi ra mắt nhiều phim hoành tráng của Hollywood lắm nha. Ai hay đọc blog tui thì chắc cũng thỉnh thoảng nghe qua. Tui từng đi xem nhiều phim lớn ở rạp này như The Dark Knight, Iron Man, Indiana Jones, vì khán giả ở rạp này có văn hoá xem rạp rất hay ho đặc biệt là cho mấy dịp phim lớn. Chẳng hạn hồi đi xem The Dark Knight tui thấy chừng 10 thằng nó hoá trang thành Joker tới rạp từ lúc 9g để chờ xem xuất nửa đêm! Kỳ này tui đi xem Star Trek thì trong sảnh đầy ắp Trekkies (cách gọi mấy fan của show này), mặc đồng phục có logo của Star Trek, chào nhau bằng cách đưa bàn tay chẻ ngón 2/2/1 lên, rồi đeo luôn lỗ tai giả đội tóc giả như Spock (tiếc là không mang theo máy chụp hình theo để chụp). Nói chung là không khí rất hân hoan, nhất là khi phim này được khen trên báo. Ngoài ra, trong lúc xếp hàng chờ mua popcorn, tui còn nghe thấy một số chú bình luận phim Wolverine, rủ nhau đừng đi coi vì phim đó nhảm nhí, trong khi đó một em gái kia thì khăng khăng bảo phim đó rất hay toàn hot guys. Bà con chê chê chứ cũng kéo nhau đi xem rần rần, phim Wolverine tuần đầu đã được 85 triệu đôla rồi, tới hôm nay đã đạt ngưỡng 100 triệu đôla rồi, ghê không!

Bây giờ là tới cái phim.
Thì như đã nói, Star Trek 2009 là phim kể về thời niên thiếu của James T. Kirk. Mở đầu phim là con tàu USS Kelvin đang điều tra một cơn bão sấm sét trong vũ trụ, cuối cùng hoá ra đó là một cái lỗ đen vũ trụ được tạo ra bởi con tàu vũ trụ Narada của giống người Romulan. Đám Romulan này là bọn người hành tinh cơ hội chuyên đóng vai ác trong loạt phim Star Trek này nên dĩ nhiên ngó mặt là biết ác rồi. Trùm của cái tàu này là chú Nero (nghe tên như chương trình burn đĩa), do Eric Bana đóng, nếu không nói ra thì tui không biết luôn vì hoá trang ớn ghê vậy đó. Thuyền trưởng của tàu Kelvin sau đó bị Nero giết chết nên chỉ huy trường George Kirk lên thay thế, và chỉ trong vòng 17 phút ngắn ngủi ngồi ghế chỉ huy, George đã thể hiện tố chất của một chỉ huy xuất sắc. Đó cũng là thời điểm cậu bé James Tiberius Kirk ra đời. Đoạn mở màn này tui cho là rất xuất sắc vì nó ngay tức thì thiết lập không khí của phim: hồi hộp, căng thẳng với các pha hành động nhưng không thiếu những giây phút thư giãn hài hước bởi các đoạn thoại độc đáo.

Hai mươi hai năm sau, James Kirk nay đã lớn, thông minh, nổi loạn, không kém phần ngang tàng, lì lợm. Vì khoái em Uhura và được thuyền trưởng Pike rủ lên tàu mẹ Starfleet, Kirk quyết định gia nhập phi hành đoàn, kết bạn với chú Leonard “Bones” McCoy và được cử đi lên tàu Enterprise để điều tra một vụ liên quan đến những tín hiệu lạ từ hành tinh Vulcan. Kirk nhận ra những tín hiệu này giống hệt những tín hiệu đã xảy ra cách đó hai mươi lăm năm gây ra cái chết của cha anh…
Star Trek lần này xoáy mạnh vào mối quan hệ giữa James Kirk và Spock. Ai theo dõi loạt phim truyền hình cũng biết họ là đôi bạn thân đồng cam cộng khổ, có phần thân thiết quá như là bồ của nhau (bonus cái video clip ở dưới ai thích xem mấy cái gay ghiếc thì mở ra xem hehe). Thế nhưng, khi họ lần đầu gặp nhau, cả hai đều còn trẻ, hiếu thắng và chẳng ai ưa ai, nếu không nói là ghét nhau ra mặt. Kirk phán đoán giỏi nhưng nổi loạn, không tuân theo luật lệ gì, cũng như hành động theo trực giác, trong khi Spock hành xử theo phân tích logic, mọi thứ đều tuân thủ nguyên tắc, bất chấp tình cảm. Star Trek 2009 thiết lập những viên gạch đầu tiên cho tình bạn thắm thiết sau này của họ, mà chính vì thế người xem sẽ hồi hộp chờ đợi làm sao Kirk và Spock từ chỗ ghét nhau thành bạn bè chí cốt. Chris Pine và Zachary Quinto vào vai rất xuất sắc, bởi họ phải thể hiện ra thần thái mà những bậc tiền bối đã để lại nhưng vẫn giữ được nét diễn riêng của mình cũng như tạo nên sự mới mẻ cho nhân vật của họ. Hồi đầu tui cũng lo chú Zachary lôi nguyên bản mặt Sylar vô phim này nhưng may sao chú ấy không tới nỗi, dù có một đoạn vô cùng ‘Sylar’ (xem hình dưới)

Không thể không nói đến sự xuất hiện của Leonard Nimoy. Thường thì các phim remake hay reboot hay cho các diễn viên của bộ gốc góp mặt cameo cho vui. Không ngờ Star Trek này còn làm quá hớp luôn. Ông Leonard Nimoy này ổng nói là không có ai mà đóng Spock hay hơn ổng đâu đó. Mà ông này cũng chảnh lắm nha, vừa nói là ko ai đóng Spock hay hơn mình, vừa nói là kịch bản dở là không thèm đóng, rất là ép người. Hồi xưa khi mới làm Star Trek: the motion picture (là phim màn ảnh rộng lần đầu), mấy chú viết kịch bản đá bay nhân vật Spock ra, nhưng hai vợ chồng con ông đạo diễn kêu Star Trek mà không có Spock thì ai mà gọi là Star Trek nên ông này phải đi mời Nimoy quay lại. Chú Nimoy được chi tiền nhiều để quay lại, nhưng chú này kêu kịch bản dở quá không chịu đóng, chừng nào kịch bản mà hay chú ấy mới chịu đóng. Cuối cùng thì người ta cũng làm vui lòng chú ấy. Giờ chú ấy già rồi, nên cũng bớt sân si. Chú Zachary đóng Spock thời trẻ mà thành công là nhờ có chú Nimoy này giúp đỡ ngay ở trường quay luôn. Tội nghiệp chú William Shatner, vì Kirk bị chết ngắc trong tập 6 cho nên khó mà tìm cớ để cho chú ấy cameo. Thường phần voice over trong Star Trek cũng là do William Shatner đọc, nhưng trong Star Trek này thì Leonard Nimoy thầu luôn vụ án đó.

Dàn phi hành đoàn cũng khá ấn tượng, đặc biệt là Simon Pegg trong vai Scotty kể từ khi xuất hiện đã hoàn toàn ‘steal the show’. Em Uhura do Zoe Saldana đóng khá hot. Em này có cảnh thoát y cũng hấp dẫn. Nhân vật này ở phần này cũng có lý lịch khá ‘đặc biệt’ so với bản phim truyền hình, vì hình như trong TV series thì Uhura yêu Kirk chứ không phải Spock? Chú Anton Yelchin trong vai Chekov nhìn trẻ kinh, cứ như 15 tuổi vậy. Chú này năm nay sẽ đình đám lắm nè, vì hai tuần tới chú ấy sẽ có mặt trong phim Terminator trong vai Kyle Reese lúc trẻ. Tui cũng thỉnh thoảng thấy chú này trong trường, ngoài đời nhìn mặt còn non choẹt hơn cả trong phim nữa. (Chú này đang học trường phim ở USC nhưng học undergrad). Bạn John Chu của Harold & Kumar nói chung cũng tròn vai, nhưng không có hài cho lắm vì vai này hơn serious. Có điều vì nhiều nhân vật nên không có nhân vật nào được giới thiệu sâu. Tập Star Trek này có không khí hài hước dí dỏm từ đầu tới cuối, với thoại rất hóm hỉnh thông minh, nhưng không kém phần hấp dẫn ở các đoạn hành động. Đoạn đánh lộn ở dàn khoan trên không rất là hồi hộp dù ai cũng biết ta thắng địch thua. Kỹ xảo mấy cái tàu đẹp, hoành tráng, phần âm thanh cũng đặc biệt ấn tượng, dù phần âm nhạc thì hơi sến.

Điểm đáng tiếc nhất trong phim chính là Eric Bana trong vai kẻ ác, vì vai này không có gì đặc biệt, ác như mọi kẻ ác làm chuyện ác. Mà hoá trang cho chú này làm thấy ớn nên tui chả nhận ra chú đó luôn. (Nói tới hoá trang thì cũng nói thêm là em Winona Ryder cũng đóng phim này mà hoá trang dở ẹc làm nhìn em ấy vẫn còn trẻ nên tui không tin em ấy là mẹ Spock chút nào). Đoạn đánh cuối cùng cao điểm cũng không ấn tượng bởi toàn là đĩa bay tàu bay bay bay bắn bắn mà rất ít có những cảm xúc của nhân vật được lồng vào.
Có điều nhìn chung, Star Trek mới là một phim viễn tưởng vui nhộn, đầy tính giải trí, vừa rung đùi cười vừa ồ à xem đánh lộn bắn súng. Mặc dù vậy, tui không tin phim này thành công ở Việt Nam vì tình hình là dân châu Á không có hảo mấy vụ đĩa bay phi thuyền cho lắm.
Để kết thúc, như đã nói trên, mời bà con thưởng thức chuyện tình Spock và Kirk.