Review: Miss Navajo (2007) « Phanxine’s world

25Nov/0930

Review: Miss Navajo (2007)

(AP Photo/Courtesy of ITVS/Independent Lens)

Tuần trước, ở TP. HCM, có bạn đạo diễn Bill Luther (không biết có quan hệ gì với Lex Luther không nữa) và bà Sandra đến Việt Nam để giới thiệu bộ phim tài liệu Miss Navajo, một phim tài liệu 60 phút nói về cuộc thi hoa hậu của người da đỏ Navajo, thông qua đó giới thiệu văn hoá lịch sử của bộ tộc này và phản ánh một phần văn hoá nước Mỹ.
1. Miss Navajo xoay quanh cuộc hành trình đến với cuộc thi hoa hậu của cô gái trẻ Crystal. Xuất hiện ở đầu phim, Crystal trong chiếc áo thun, quần jean, đầu đội nón lưỡi trai, chân mang ủng, đeo mắt kính, trông bụi bặm và mạnh mẽ (cô đang cạo lông cừu), nhưng đứng trước ống kính thì Crystal luôn quay mặt đi chỗ khác. Dễ dàng nhận thấy Crystal e thẹn và mắc cỡ với máy quay phim. Bill Luther cho biết, anh chọn Crystal làm nhân vật chính bởi ngay cái nhìn đầu tiên, anh đã biết cô sẽ là nhân vật của mình: Crystal vẫn còn lưỡng lự trong việc tham dự cuộc thi hoa hậu này. Cô gọi điện đến BTC để hỏi thông tin nhưng không hề hồi âm lại. Cô muốn thi chỉ vì lời thách thức của chị em trong nhà. Nhưng cô mắc cỡ khi tiếp xúc với đám đông. Cô luôn nhìn đi chỗ khác hoặc chạy trốn hoặc núp khi máy quay chĩa về cô. Crystal chỉ thoải mái khi cô đứng sau ống kính. Thú vị thay, với chiếc máy quay cầm tay của mình, Crystal quay lại nhiều khoảnh khắc riêng tư giữa cô và những thí sinh khác, khi mà họ ngồi bên nhau tâm sự và mở lòng mình...

2. Cuộc thi hoa hậu của bộ tộc Navajo, không như cách chúng ta nghĩ về các cuộc thi hoa hậu tìm kiếm một cô gái có nhan sắc xinh đẹp, thông minh, tài ba, nết na, dịu hiền, lại là một cuộc thi tìm kiếm một đại sứ văn hóa của bộ tộc này để đi truyền bá về bảo tồn văn hóa của họ. Đó là một trách nhiệm không đơn giản. Những cựu hoa hậu Navajo kể về cảm xúc của họ khi họ từng nhìn thấy những hoa hậu Navajo trong quá khứ đã khiến họ muốn được trở thành hình ảnh ấy, cảm xúc khi họ đăng quang, và công việc của họ khi trở thành bộ mặt văn hóa của bộ tộc. Xuyên suốt bộ phim, một phần lịch sử phát triển văn hóa của người Navajo được hé mở, mà được nhấn mạnh nhất chính là vấn đề ngôn ngữ. Đã từng có thời kỳ các trường học ở Mỹ cấm trẻ em Navajo nói tiếng thổ ngữ, những đứa trẻ dám nói tiếng thổ ngữ sẽ bị bắt súc miệng bằng xà phòng và chịu nhiều hình phạt khác.
Crystal nói rất ít tiếng Navajo. Cô phải quay lại đoạn phim của mẹ mình nói tiếng Navajo để học bài 'phát biểu'. Cô không phải là thí sinh duy nhất trong những thí sinh thi hoa hậu Navajo năm ấy. Trước khi đến với vòng thi nói tiếng Navajo - một vòng thi bất ngờ không chỉ với các1 thí sinh mà cả với chính Bill, đạo diễn của bộ phim, những thí sinh của cuộc thi hoa hậu phải vượt qua những vòng thi tìm hiểu về lịch sử văn hóa của người Navajo (hãy kể về những sự tích của người Navajo, hãy nói suy nghĩ của em về vai trò của phụ nữ trong chính quyền tự trị Navajo v.v...) cũng như công việc truyền thống của người Navajo (mổ cừu). Những cô gái thi hoa hậu không chỉ phải biết và hiểu về lịch sử và văn hoá của mình, họ còn phải biết lao động chân tay và làm công việc nặng nhọc (một thí sinh đã không thể vượt qua vòng thi mổ cừu đã nhập viện).
Thế rồi, các thí sinh ngơ ngác khi vào vòng thi nói tiếng thổ ngữ. Họ không hiểu câu hỏi. Họ xin được trả lời bằng tiếng Anh. Có người chỉ thuộc lòng mỗi một đáp án bằng tiếng Navajo và quyết định trả lời bằng tiếng Navajo mà không cần biết nội dung câu hỏi là gì.

3. Bill nhấn mạnh vấn đề ngôn ngữ đang bị mất dần đi trong phim. Mở đầu phim anh đã giới thiệu ngay sự lúng túng của Crystal khi đối mặt với câu hỏi bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Thế nhưng, cũng chính bằng bộ phim này, Bill muốn gửi gắm một thông điệp về sự bảo tồn ngôn ngữ phaỉ đi cùng sự bảo tồn về văn hoá. Crystal, cô gái luôn mắc cỡ của đầu phim, đã trở nên dạn dĩ và cởi mở hơn với đám đông ở cuối phim, đã vận chiếc đầm truyền thống, búi tóc theo kiểu truyền thống để ngồi trước máy quay thật tự tin và đọc bài thơ bằng tiếng Navajo ở cuối bộ phim. Cuộc thi hoa hậu đã giúp cô trở thành một con người khác. Đó thật sự là một hành trình để trưởng thành của Crystal. Kết quả của cuộc thi hoa hậu không quan trọng, quan trọng chính là những gì mà Crystal đã học được từ cuộc thi này.
Không như những phim tài liệu kiểu Việt Nam với những lời bình ngồi mớm thông điệp nội dung và ý nghĩa của người làm phim cho người xem, tự thân câu chuyện về hành trình của Crystal đã đủ để người xem cảm thấy được thông điệp và vấn đề mà anh muốn chạm tới. Bằng lối kể chuyện giản dị, dí dỏm, lọc lại từ hơn 100 giờ quay phim còn lại 60 phút phim, Bill đem đến cho người xem một bộ phim tài liệu có cấu trúc như một bộ phim truyện. Bộ phim được chọn tranh giải tại LHP Sundance 2007 và được trình chiếu giao lưu văn hoá ở nhiều nơi trên thế giới. Xem thêm thông tin ở http://www.missnavajomovie.com/

4. Linh tinh 1: Cuối tuần rồi, ở Bà Rịa Vũng Tàu đất nước giàu đẹp của chúng ta có cuộc thi Mrs. World, khi được dịch sang tiếng Việt thành Quý Bà Đẹp và Thành Đạt (chả hiểu cái Thành Đạt dựa theo tiêu chí nào, vì cô hoa hậu Mỹ chỉ làm nội trợ thôi. Có thể ở Việt Nam, phụ nữ chỉ cần lấy được chồng thôi cũng đã là Thành Đạt). Tại vòng thi ứng xử, thí sinh Việt Nam Hoàng Thị Yến không trả lời câu hỏi vòng thi ứng xử bằng tiếng Anh. Cô trả lời bằng tiếng Việt, ngôn ngữ duy nhất mà cô nói thông thạo. Đáng buồn thay, ngay cả với ngôn ngữ mà mình có thể nói thuần thục nhất, cô ấp a ấp úng, không thể nói liền mạch, hết "nhưng" đến "mà" đến "nên" rồi cười rồi lại ấp a ấp úng. Trình bày suy nghĩ của mình bằng ngôn ngữ của mình, Hoàng Thị Yến không thể nói một cách gãy gọn và trôi chảy. Trái ngược hẳn là hai cô hoa hậu Mỹ và Nga, họ nói tiếng mẹ đẻ của mình trôi chảy không một chút vấp váp nào.

(Phần thi của Quý Bà Việt Nam như sau:

MC: Bạn có 15 giây để trả lời câu hỏi sau đây: Vì sao BGK nên chọn bạn là hoa hậu quý bà?

Thí sinh Việt Nam: (Cười toe toét 3 giây) ........Thank you.......... (Cười toe toét tiếp chờ mọi người vỗ tay thêm 6 giây nữa) tôi nghĩ rằng BGK chọn tôi đều có lý do cả...... bởi vì phụ nữ Việt Nam từ xưa tới nay khi mà đã lập gia đình rồi........ (cười) ....thì vị trí của họ là ở trong nhà bếp...... nhưng....... chúng tôi....... những người phụ nữ đã khẳng định được mình, chúng tôi là một đất nước đang phát triển... nên... (cười toe) .....khi chúng tôi đi tham gia cuộc thi này đã là một cái điều hạnh phúc rất là lớn rồi (cười, đưa micro cho phiên dịch)... (đoạn này thêm 50 giây, tổng cộng nàng nói hết hơn 1 phút)

(xong tiếp tục nói tiếp): Và tôi nghĩ rằng.... chúng tôi..... những người phụ nữ châu Á nhưng có đủ tự tin...... để.... có thể.... làm rạng danh cho đất nước... cũng như... nếu như tôi đạt được vương miện hoa hậu thế giới ... tôi sẽ..... làm hết sức của mình.... để có thể... cống hiến... cho những người phụ nữ... mà... từ xưa tới nay.... họ vẫn... không có.. những cái sự độc lập... và... tôi mong muốn làm được điều đó...để có thể xoá đi những cái ... suy nghĩ.... mà không được... tốt từ xưa tới nay... về phụ nữ khi mà đã có gia đình ... xin cám ơn...

(Mời các cao thủ vô dịch bài diễn văn đậm đà bản sắc dân tộc này sang tiếng Anh)

5. Linh tinh 2: Thằng cha dẫn chương trình hôm đó là một thằng mất nết khi đùa rằng 'Cô này nói lố giờ, đúng là local time (giờ địa phương), sau đó thì tiếp tục đùa khi thí sinh Mỹ ra trả lời rằng 'giờ tôi sẽ phiên dịch cho cô này'. Đương nhiên bạn thí sinh nhà mình vì nói tiếng Việt không trôi chảy và bạn phiên dịch thì nói tiếng Anh bập bẹ đã gây nên trò cười đáng xấu hổ trên sân khấu đi chẳng nữa thì kiểu đùa giỡn của chú MC này vẫn mất nết như thường.

Đạo diễn phim với tui đây Photo by Emily Pham

6. Linh tinh 3: quay trở lại với phim Miss Navajo. Hôm đi xem ở Cafe thứ 7, sau phần chiếu phim có một phần giao lưu với đạo diễn. Mặc dù bộ phim được mở đầu với thông điệp về ngôn ngữ (Crystal ngơ ngác khi không hiểu câu hỏi bằng tiếng Navajo đã hỏi lại, xin hỏi lại bằng tiếng Anh được không?), sau đó đạo diễn trong phần hỏi đáp với người xem một lần nữa nhấn mạnh về thông điệp của bộ phim chính là ở vấn đề ngôn ngữ, nhưng chắc vì trong phim không có người đọc lời bình mớm thông điệp, một bạn nữ (không biết có phải phóng viên hay không) đã hỏi 'Bộ phim của anh nói về vai trò của người phụ nữ trong bộ tộc Navajo, nhưng xem phim tôi chỉ thấy các nhân vật nói chứ không thấy anh quay hình ảnh nào chứng minh cụ thể, theo tôi như vậy phim của anh không có thuyết phục, anh nghĩ sao?' Anh đạo diễn đớ người, vì chẳng biết do mình làm phim dở quá nên người xem không hiểu thông điệp mình đưa ra, và nãy giờ mình nói khó hiểu không mà người ta vẫn chưa hiểu phim mình, nên anh giải thích rằng, ah không, phim của tôi là về cái này, cái này, cái này, cái ý kia chỉ là phụ thôi, thì bạn gái của chúng ta vẫn không chịu 'theo tôi anh nên quay cái gì đó để thể hiện vai trò của người phụ nữ trong xã hội'.
Nghĩ mình làm phim hay hơn người làm phim và thích đòi hỏi người làm phim phải làm thế này, thế kia là bệnh thường thấy của nhiều người viết về phim ảnh ở Việt Nam, trong khi không hiểu gì về điện ảnh cũng như không hiểu về bộ phim. Thay vì tìm hiểu để hiểu bộ phim hơn, họ đòi hỏi người làm phim phải làm ra bộ phim mà theo họ, vậy mới là hay, là đúng.

Vẫn bạn gái này, tiếp tục hỏi 'Không biết tiêu chí của cuộc thi hoa hậu này là thế nào chứ tôi thấy có thí sinh mập, rồi ngoại hình không được đẹp cho lắm? Chưa kể còn mổ cừu máu me be bét rất là bạo lực thiếu nữ tính'. Anh đạo diễn tiếp tục đớ phần 2, vì không biết chắc tại mình làm phim dở quá hay sao mà người xem không hiểu rằng ngoại hình không quan trọng trong cuộc thi hoa hậu này, còn tui thì thật tình không biết chui đi đâu để xấu hổ giùm. May mà tui đã xem phim Giáng sinh yêu thương nên đã học bài học phải biết tha thứ rộng lượng cho người nên tui chỉ cười cười với Song Minh thôi. Anh đạo diễn kiên nhẫn giải thích 'không không, ngoại hình không quan trọng, quan trọng là kiến thức và kỹ năng và tài năng của các cô gái ấy có xứng đáng đại diện cho bộ tộc hay không'. Bạn gái ấy thích thú cười 'Thế ah, thế ah, thế thì chắc mình sẽ qua đó sống quá'.
Hihi...

Nói chung bạn ấy trông cũng rất xinh. Nói như Lê Khánh trong vở kịch nào đó ở Idecaf 'Em đẹp, em có quyền'... hihi

Tagged as: 2007, baochi, documentary, linhtinh, Miss Navajo, review Leave a comment

Comments (30) Trackbacks (0) ( subscribe to comments on this post )

Cantana
November 25th, 2009 - 21:47

Cha nay noi tum lum “Có thể ở Việt Nam, phụ nữ chỉ cần lấy được chồng thôi cũng đã là Thành Đạt”. Muon chi em de ra bup ha.
Thank you
N.Ex.T
November 25th, 2009 - 21:50

Đúng rồi anh, em ấy đẹp em ấy có quyền
phanxine
November 25th, 2009 - 22:40

@Cantana: tui không có nói, mà là vì tên cuộc thi là Quý Bà đẹp và Thành Đạt mà có mấy bạn chỉ ở nhà làm nội trợ cũng được vô chung kết thì tui không biết vì sao gọi đó là thành đạt. Có mấy chị vô chung kết ở VN cũng nói giữ gìn gia đình hạnh phúc là sự thành đạt lớn nhứt của các chị ấy…
rantanplan-chubasaigon
November 25th, 2009 - 22:51

phanxine thích dc (Marcus và Sirius) đè ra bụp mà
Marcus
November 25th, 2009 - 23:42

Bạn đạo diễn nhìn sáng sủa đẹp giai nhẩy

Úi giời cái Mrs World là một thứ vô bổ, cứ gái nào có chồng là đủ tiêu chí dự thi. Chứ quý bà với thành đạt cái nỗi gì.
Hằng
November 26th, 2009 - 00:01

Bạn nào mà thiếu muối dữ = =
Đỏ
November 26th, 2009 - 00:25

nếu e nhớ ko lầm thì có lần e đọc trong cuốn giải thích mấy cái mật mã này nọ ng ta hay dùng trong chiến tranh thì tiếng Navajo hiện đc xem là mật mã đắt giá nhất, vì có wá ít ng sử dụng.
HA
November 26th, 2009 - 01:52

Vay la ngoai cau “hay tha thu cho nang vi nang dep” gio minh co them cau cua Le Kha’nh, hay hay!
Ivy Lai
November 26th, 2009 - 05:47

Cám ơn bạn Nê, tới bữa nay mới bít rõ nguồn cơn câu trả lời của chị Yến. Bữa giờ nghe chửi banh nhà lồng mà chả biết ất giáp gì (Mà có record lại hay sao mà nhớ rõ thế?)
Thật ra là cuộc thi Quý bà đẹp và có chồng giàu
Cho bạn gái đó qua đó mổ lông cừu đi
Bạn LK thiệt là chí lý =D>
Pink Martini
November 26th, 2009 - 05:48

đề nghị bạn phóng viên coi lại bộ phim Tiếng chim hót trong bụi mận gai để thấm thía vẻ đẹp của sức lao động của nghề cắt lông cừu. rất nghệ thuật khéo léo chớ làm gì có bạo lực. Con cừu khi được cắt lông mắt nó cũng lim dim khoái cảm như đang được massage. Hồi ở Úc tui đi Hội chợ nông dân Ekka người ta biểu diễn cắt lông cừu y như trong phim xong rùi con cừu đang bề thế đâm ra trọc lóc như con chuột, mà họ cắt đẹp sát rạt như cắt tóc cạo đầu cho thầy tu vậy á

có khi bạn đó giả vờ “ai cũng hiểu chỉ 1 người không hiểu” để lôi thông điệp từ đạo diễn ra đó mà

cũng vì bạn này đã quen với cách làm phim “nhét lời vào mồm” của ta rồi. nên tăng cường xem những phim nghệ thuật như Chơi vơi để làm quen với không khí cách mạng.
mắc cười cái đoạn Giáng sinh yêu thương

P.S: mấy bà trả lời thi hoa hậu mà hay cười là vô duyên nhất á. Cứ tưởng cười là cách gây cảm tình với khán giả ai dè cười (và cảm ơn dài dòng) trong khi trả lời thi hoa hậu nó vừa đem lại cảm giác nịnh bợ, lúng túng, cố dùng nụ cười để câu giờ và lấp liếm cho sự chậm suy nghĩ câu trả lời của mình. Cái nền giáo dục kiểu gì mà làm người ta không thể tự tin trả lời câu hỏi theo ý mình, diễn tả mình, động tới là lập cà lập cập, nói mà sợ mình trả lời không đúng ý đám đông – ban giám khảo
thantrongtuananh
November 26th, 2009 - 07:37

Hôm đi 2012, em để ý nên ko nghe anh rủ đi xem miss Navajo. tiếc quá
thantrongtuananh
November 26th, 2009 - 07:41

@ Đỏ: đúng rồi. người Navajo sống hoàn toàn tách biệt với các cộng đồng khác nên ngôn ngữ của họ không hề giống với bất kỳ ngôn ngữ nào trên thế giới. thành ra ai mà không biết tiếng navajo thì khỏi giải mã luôn. không như tụi Nhật, tụi Mỹ mới đầu không biết tiếng Nhật nhưng áp dụng 1 số nét tương đồng với ngon ngữ khác là vẫn giải mã được ráo. Ghê rợn.
Sirius Star
November 26th, 2009 - 19:30

May quá, anh Cút hem nói là mặt chú này giống mình
LK
November 26th, 2009 - 20:36

Hi hi hi, Lê Khánh đây. Bạn í là pv đó. Đơn giản là trong pvấn, pretend to be stupid sometimes là trick bạn Xinê ạ.
nói chung có vẻ như có misunderstanding rồi.
1/ tớ hỏi một câu mà người bình thường sẽ hỏi sau khi xem phim xong, vì k phải ai cũng rành về phim như bạn Xinê đâu. chuyện tớ thắc mắc là điều rất bình thường. quan điểm của tớ là không assume (cho rằng những gì mình nghĩ là đúng), vì vậy, đạo diễn có điều kiện để giải thích và chia sẻ thêm về bộ phim bằng câu hỏi (có thể với bạn) là rất stupid. Bạn có nhớ câu cuối cùng tớ nói là: “Anh nghĩ thế nào? (về những gì mà tôi nói?). Bạn Xinê sau này (có thể) sẽ cần những người làm truyền thông không phán xét dựa trên cảm tính của họ về những bộ phim mà bạn làm, mà để space để bạn chia sẻ thêm. Trong báo chí, rule là “Dont’ assume” nhé.
2/ Chuyện hỏi về cái đẹp hay giết bò cừu. Đó là một nét riêng biệt của vùng đó. Việc hỏi để biết thêm cũng là chuyện bình thường. Đạo diễn lại được dịp nói thêm về cái vẻ đẹp không cần ngoại hình, vẻ đẹp tâm hồn, vẻ đẹp của tinh thần lao động…Một lần nữa, đạo diễn được chia sẻ thêm, tôi được nghe thêm và LK thì không “assume”. Bạn Xinê biết rồi, nhưng biết bao người chưa biết? Tớ thì k biết nên tớ phải hỏi thôi. Có gì sai hả bạn Xinê?

3/”Chắc chuyển qua đó sống quá.” Đơn giản chỉ là câu nói đùa. Có thể người À mé rì cân hiểu mà bạn Xinê không hiểu chăng? At least nó khiến mọi người cười, bạn Xinê ạ.

4/ Kết luận của Lê Khánh này: bạn Xinê – cũng như bất kỳ ai khác, kể cả Lê Khánh – đã rất chủ quan khi đưa ra nhận định về người khác. Bạn Lê Khánh – vốn là fan những bài viết của bạn Xinê – sẽ đọc những bài viết tiếp theo của bạn về điện ảnh với những sự nghi ngờ lớn lao (more than ever).

Cám ơn bạn đã cho rằng “mình xinh”. He he he he.

*Chú thích: Lê Khánh này không phải là diễn viên của Idecaf đâu.
Bạn Xinê muốn trao đổi gì thì email riêng nhé. Merci. Tớ không muốn thành newsmaker đâu.
LK
November 26th, 2009 - 20:38

Tớ nói thêm là tớ k thix phim đó, nhưng oánh giá cao cái tinh thần làm việc của anh đạo diễn.
LK
November 26th, 2009 - 20:46

Troài oi, nếu bạn gì đó xem cảnh mổ cừu cầm búa đập huỵch huỵch máu chảy be bét trong phim thì sẽ thấy hết…loãng mạn.
Jean Phi
November 26th, 2009 - 22:05

Cam on ban NLinh da co 1 bai viet hay, cho tui biet nhung dieu tui chua biet <:-P
P.S: cai ban phong vien gi do buon cuoi nhi! Chang biet phai noi sao!
Ca nhan "chu quan" tui thay van hoa bao chi minh dang mat dan cai tinh tuy truyen thong cua van hoc VN la noi ma nhu khong noi. Chac la de theo kip xu huong thoi dai thoi, phai noi huych toet ra het de ba con quan chung ai ai cung hieu.
June
November 27th, 2009 - 06:20

“Xin được hỏi bằng tiếng Việt”

1. Cuộc nhìn lại đầy bức thiết

TT – Tuần qua, trong chương trình “Chiếu phim tư liệu Mỹ” của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, bộ phim tư liệu Miss Navajo (Hoa hậu Navajo) của đạo diễn Billy Luther đã được giới thiệu tại Hà Nội và TP.HCM.
Phim là hành trình thi hoa hậu của Crystal, cô gái người dân tộc Navajo (bộ tộc hiện có khoảng 250.000 người, sống trong các khu vực được Chính phủ Mỹ dành riêng). Từ một cô gái nhút nhát, quanh quẩn ở nhà, Crystal đã mạnh dạn trải nghiệm qua các “chướng ngại” lạ lùng: thể hiện kỹ năng nướng bánh, giết cừu, dệt thảm; trả lời phỏng vấn liên quan đến các kiến thức chính trị, văn hóa… Ðặc biệt, ban tổ chức dành hẳn một vòng thi để những thí sinh người dân tộc như cô trình bày khả năng nghe và nói tiếng của bộ tộc mình…

Ðây có thể chỉ đơn giản là cuộc khám phá, khẳng định giá trị bản thân của Crystal, nhưng kết quả lại lớn hơn, sự nhận thức về chân giá trị của văn hóa dân tộc: ngôn ngữ mẹ đẻ.

Trong cuộc thi năm 2006 ấy, ban tổ chức và giám khảo buộc phải đối diện với một thực trạng phũ phàng: cả năm cô gái Navajo da đỏ có tiềm năng trở thành hoa hậu đều e thẹn, ấp úng vì chẳng nói nổi một câu ngôn ngữ của bộ tộc mình. Ðạo diễn nói: “Thời trước, các thí sinh nói tiếng Navajo, giám khảo yêu cầu họ phải biết tiếng Anh. Còn bây giờ, thí sinh nói tiếng Anh thì ban giám khảo lại yêu cầu phải biết sử dụng ngôn ngữ Navajo”.

Ðây có thể coi là cuộc nhìn lại đầy bức thiết của người Mỹ về văn hóa dân tộc giữa thời buổi ngồn ngộn những du nhập, giao thoa… Billy Luther rất tâm đắc khi chạm được đến thực trạng này, anh đặt vấn đề: “Bảo tồn văn hóa dân tộc không ở đâu xa, ngay trong chính việc giữ gìn ngôn ngữ” và đưa ra cảnh báo: “Một ngôn ngữ có thể hoàn toàn biến mất nếu không dùng chỉ trong 50 năm”.

2. Nhắc nhau bình tĩnh

Hoa hậu Navajo cho thấy ngay khi là quốc gia có tiếng nói sử dụng rộng rãi nhất trên toàn cầu, thì trong nội tại, Mỹ cũng có vấn đề về ngôn ngữ. Họ là nước đa văn hóa bậc nhất thế giới, buộc phải nhìn lại và chỉnh đốn cũng là lẽ thường. Nhưng cần thấy cả thế giới tưởng chừng như đang đổ dồn nói tiếng Anh kia cũng đang nhắc nhau “bình tĩnh”.

Cụ thể nhất, ở cuộc thi hoa hậu thế giới (Miss World) – một trong những nơi giao lưu văn hóa lớn nhất hành tinh hằng năm – người ta không quy định thí sinh phải nói được tiếng Anh (Ksenia Sukhinova, hoa hậu thế giới 2008, chỉ nói tiếng Nga) mà có tiêu chuẩn bắt buộc: “Phải thành thạo tiếng nói của quốc gia mình”. Có thể hiểu đó là lời nhắc nhở, cảnh báo – không riêng cho thí sinh hoa hậu – cũng không sai.

Ở một “địa bàn” khác, chúng ta – du khách nói chung – vẫn thường có một chút “không hài lòng” khi đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc… mà không giao tiếp được bằng tiếng Anh. Theo lý thuyết, phát triển du lịch, văn hóa nói chung mà như thế thì rất chán. Nhưng thực tế, mọi cuộc trao đổi giữa khách nước ngoài và dân bản xứ rồi cũng trót lọt qua hướng dẫn viên, phiên dịch hay hình thức trao đổi bằng ngôn ngữ cơ thể nào đó… Thế giới vẫn hòa bình, du lịch của họ vẫn phát triển rầm rộ…

Người Nhật lại nổi tiếng giỏi trong việc học ngoại ngữ, với quan điểm rạch ròi: “Tôi đến quốc gia của anh, sẽ nói tiếng của anh và khi đến nước của tôi, hãy nói tiếng của tôi”.

3. “Xin nói tiếng Việt”

Trong cuộc giao lưu sau buổi chiếu phim nói trên, một số nhà báo dùng tiếng Anh để trao đổi với đạo diễn, chứng tỏ thái độ lịch sự của “chủ nhà”. Và cũng có những người chỉ hỏi bằng tiếng Việt. Thật ra dùng phương tiện ngôn ngữ nào thì cuối cùng cũng đạt được mục đích hiểu nhau, thông qua cô phiên dịch.

Nhưng tôi vẫn thấy có một chút sung sướng với câu của một thành viên tham dự buổi giao lưu (nói bằng giọng Mỹ): “I would like to ask you in Vietnamese…” (Tôi xin được hỏi bằng tiếng Việt).

Biết đạo diễn đã đi nhiều nơi, ghé lại nhiều chỗ để giao lưu và vì thấy anh làm ra một bộ phim có nói về ngôn ngữ, tôi đoán chắc anh ta cũng trăn trở và muốn biết người Việt (hay những quốc gia không nói tiếng Anh khác) bây giờ giao tiếp chủ yếu bằng tiếng gì, trong thời đại toàn cầu hóa này.

Câu nói của “một người Việt Nam” ấy có lẽ cũng sẽ làm vị đạo diễn thở phào nhẹ nhõm… Mà mình làm như vậy có phải đã góp phần làm “vui lòng khách đến” rồi không?

ĐỖ DUY
June
November 27th, 2009 - 06:24

Nhân vật ở cuối bài này là anh Nê đó!
Marcus
November 27th, 2009 - 08:27

Bài của Đỗ Duy ở trên mà June dẫn có một câu mà tôi không đồng tình:

“Người Nhật lại nổi tiếng giỏi trong việc học ngoại ngữ, với quan điểm rạch ròi: “Tôi đến quốc gia của anh, sẽ nói tiếng của anh và khi đến nước của tôi, hãy nói tiếng của tôi”.”

Người Nhật chưa bao giờ nổi tiếng giỏi trong việc học ngoại ngữ.

Còn nhân vật cuối bài thật là đáng yêu quá đi
rantanplan-chubasaigon
November 27th, 2009 - 11:14

Nhật nó tự hào dân tộc ghê gớm nhất hành tình mà, tụi nó ko có thèm học tiếng ngoại quốc. Nó học chỉ để phục vụ nó chứ ko phải để phục vụ người nước ngoài.

Có rất nhiều sinh viên VN trả lời vì sao học tiếng Anh, là vì mún làm việc cho người nuoc ngoài, cty nuoc ngoài.

Chỉ cần nhìn lại Singapore kế bên thui, nó thu hút làm sao mà người nuoc ngoài tới nước nó làm việc và chấp nhận dc trả luong thấp hơn người SIng trong cùng vị trí. Tuy nhiên, ko phải là tất cả nhưng trường hợp này ko có ít.

VN bị cái bịnh gặp sv du học về hay người nước ngoài là phải trả tiền cao hơn nên mất thêm vài thế hệ nữa chắc mới có chuyện bắt người nước ngoài về phục vụ cho người VN qué.
June
November 27th, 2009 - 18:19

@Macus: Em cũng thấy đó là chi tiết không thỏa đáng.
Marcus
November 28th, 2009 - 04:57

ờ Sờ nhắc mới nhớ, cũng có nét duyên duyên giống anh ấy khậc khậc
cuacangto
November 28th, 2009 - 10:22

phục vụ cho ai rồi cũng là phục vụ cho mình thôi mà.
rantanplan-chubasaigon
December 2nd, 2009 - 20:39

nhưng 2 cái mindset khác nhau chớ.
Lâm Tùng
December 3rd, 2009 - 05:38

Hôm chiếu phim Miss Lavajo ở Dự án Điện ảnh, em cũng có tham gia. Trong số Tin vắn điện ảnh số 74 em cũng có viết một bài về phim này. Anh xem bài rồi góp ý cho bọn em với nhé! Em cảm ơn anh!
tin vắn 74:
http://www.scribd.com/doc/23586345/tinvan-74
tin vắn 75:
http://www.scribd.com/doc/23576678/tinvan-75
Le Binh
December 3rd, 2009 - 08:17

Hi anh! lag thang net ko hieu sao vo blog anh hay thiet. e dag tim film Ke Noi Doi cua An do ma mo hoai ko thay. neu co anh cho link nha. Cam on chan thanh!
batman
December 5th, 2009 - 20:59

Phan xi nê lại lật tẩy mặt nạ của mấy “nghệ sĩ” làm phim giả nghệ thuật ở nước ta, quả này khi phim của Phan ra cả bọn “giậm chân thụt lùi” chắc sẽ hùn nhau đánh hội đồng ác chiến lắm đây. Mà bọn này lại có sức mạnh của chính quyền, của truyền thông, của quan hệ, chúc Phan bình an , may mắn
phanxine
December 17th, 2009 - 03:25

hic, lâu quá rồi mới vô đây…
@LK: sẽ trả lời bằng mail riêng
@all: nhân vật trong bài của bạn Đỗ Duy chắc không phải tôi đâu hihi
Zunki
January 6th, 2010 - 15:21

Ng Việt tại Hải Ngọai CẦN mấy cái cuộc thi như vầy , mấy cái cuộc thi Hoa Hậu tại Hải Ngọai như %^&*%% . Thí sinh xưng là VN mà nói ko đc tiếng Việt mà đòi làm Hoa Hậu VN tại hải ngọai