Phanxine’s world Tôi muốn chia sẻ những suy nghĩ của tôi về phim ảnh, báo chí và cuộc sống.

Những chuyện linh tinh này nọ lọ xọ chuyện kia

Ảnh: Phi Long

Định review cái phim "Đứa con gái mà nó chơi với lửa" nhưng nhớ ra chưa review "Đứa con gái mà chơi xăm mình rồng" cho nên quyết định viết linh tinh đặng hôm nào hứng review hai phim cùng một lúc luôn.

1. Dạo gần đây các báo liên tục lên tiếng về chuyện bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt. Báo Tuổi Trẻ có đợt làm nguyên một chuyên đề. Tui là người hay phá hoại tiếng Việt, chẳng hạn như tui lấy cái bút danh là Phan Xi Nê là không có thuần Việt (sao lại Xi Nê????), hay ngay như cái tựa bài này đi, lọ xọ là cái cục cọ gì chứ? Cho nên đọc nhiều bài trên Tuổi Trẻ thấy cũng có nhiều thứ học được biết bao điều bổ ích từ đích đến đầu. (Tui nói là đích chứ tui không nói gì bậy cả).
Chẳng hạn như bài này:

Nói thêm về cách hiểu một số thành ngữ “phi logic”
Triết lý tiếng Việt trong “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay”
Dạy chữ Hán hay dạy từ Hán - Việt?
Nên “cãi nhau” để yêu tiếng Việt hơn
Cái bụng chứa... tinh thần
Chạy + X = chạy đi, Chạy + X = chạy đến
“Nước” - một từ đặc Việt

Tui thích việc báo Tuổi Trẻ đặt ra những vấn đề về tiếng Việt, vì tui thấy thiệt tình tiếng Việt của chúng ta trên báo chí, đặc biệt là báo mạng, thiệt là quá mạng. Nhiều khi các bạn viết cái gì mà thiệt tình tui đọc tui cũng không hiểu. Nhiều khi tui tưởng thầy cô tui dạy tui tầm bậy nên tui hiểu sai tiếng Việt luôn đó chớ...

2. Thế nhưng, bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt không đồng nghĩa với việc giết chết tính địa phương của tiếng Việt. Không chỉ là từ ngữ địa phương, mà ngay cả cách phát âm địa phương tạo nên phương ngữ. Chính phương ngữ tạo nên không chỉ sự phong phú cho tiếng Việt mà cả tính cách riêng của ngôn ngữ vùng ấy. nghe mi tau thì nhớ đến miền Trung, nghe giời ạ, con nợn nó nớn là thấy rất Bắc mà nghe con cá gô bỏ dzô gổ kiu gột ghẹt gột ghẹt là biết miền Nam.

Ấy thế mà đài HTV kiên quyết không chịu cái tựa phim là Cá 'gô' em yêu anh. Nghe đồn là trên đài bảo, để bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, cá 'gô' không có trong từ điển của tiếng Việt, nên tựa phim phải sửa lại, hoặc thành cá rô, hoặc thành cá.... ba sa. Dĩ nhiên cái hãng làm phim không đổi tựa thì xem như ôm sô lỗ sặc máu, đành phải ngậm đắng nuốt cay, đổi tựa phim thành Cá rô em yêu anh (chứ không lẽ thành Cá Ba Sa?). Cái tựa Cá "gô" em yêu anh nó đáng yêu, nó chân chất, nó đầy tính cách biết bao nhiêu thì cái tựa Cá rô em yêu anh nó nhạt nhẽo, xơ cứng bấy nhiêu.

Nghe cái chuyện đó xong, tui mới thấy lo lắng cho cái bút danh của tui ghê, tại tiếng Việt của mình làm giề có chữ Xi Nê. Cho nên tui tính đường trước, Việt Hóa nó luôn. tức là người ta hồi xưa đi coi ciné là đi coi chớp bóng, nên tui đổi bút danh của tui thành Phan 'Chớp' Bóng luôn cho phẻ!

3. Sự quá khích của 'bảo vệ sự trong sáng tiếng Việt' tiếp tục lên báo Tuổi Trẻ với bài 'Phụ nữ hết đi mua sắm'. Trong bài có đoạn như sau:

"Tiếng Việt không thiếu từ để chỉ lứa tuổi mới lớn, nhưng nhiều người vẫn thích nhập khẩu chữ “teen” của tiếng Anh: tuổi teen, ngôn ngữ teen; phim cho teen, kịch cho teen, giáo dục kỹ năng sống cho teen... "những người chuyên pha chế đồ uống tại các quán giải khát đã có chức danh là “bartender”"

Có một số điểm tui đồng tình, nhưng tui thiệt không hiểu hai chuyện từ đoạn trích ở trên: 1. Báo Tuổi Trẻ có hẳn cả một trang báo điện tử trực tuyến, và mặc dù chữ online có thể dịch thành trực tuyến thì tại sao vẫn là Tuổi Trẻ Online mà không phải là Tuổi Trẻ trực tuyến, tại sao lại là Tuổi Trẻ Teen mà không phải là Tuổi Trẻ Tuổi Mới Lớn? Nếu ngay chính tờ báo lên tiếng bất bình về việc sử dụng tiếng Anh tràn lan cũng sử dụng tiếng Anh mà mình phê phán, thì làm sao bạn đọc tâm phục khẩu phục? 2. Nói thiệt tình đi, nếu vô trong quán bar, a quên, quán giải khát có phục vụ thức uống có chất cồn, bạn sẽ gọi 'Anh bartender, cho em một ly Pina Colada" hay bạn gọi "anh chuyên pha chế đồ uống tại các quán giải khát, cho em một ly Pina Colada"???

4. Nhân dịp trời mưa chưa to mà đã ngập cả Hà Nội (mà theo như bạn UK nói, là do 'Vận nước đang lên'), lại có thêm bác quan chức Hà Nội - cụ thể là bác Giám đốc Công ty thoát nước Hà Nội - rất vô tư thật thà thẳng thắn nói “Có giao cho chúng tôi 1.000-2.000 tỉ đồng, bảo phải làm thế nào để nội đô khỏi ngập mỗi khi mưa lớn thì chúng tôi cũng chịu”, thì tui đi lòng vòng sưu tập được vài ý tưởng rất là thú vị như sau:
Hài hước
Hỏi: giải pháp nào nếu ngày đại lễ mưa lớn ngập như thế
Đáp: tổ chức lễ hội trên sông dâng hoa tượng đài, tất cả mỏi thứ tổ chức như lễ hội sông nước ví dụ như thả bẻ hoa, đèn hoa sen trên đường ngập, rước quan khách trên ghe chèo kết hoa, tổ chức đua thuyền thau giữa các hộ dân có nước ngập sâu ...
(@TN)

Một trong những giải pháp cho việc có thể bị lụt trong dịp đại lễ 1000 năm Thăng Long là chúng ta nên gấp đèn giấy để thả hoa đăng nếu nước ngập, vừa thể hiện cho văn hóa nghìn năm, vừa tận dụng được nguồn nước. Ngoài ra, chúng ta có thể đóng thuyền, nuôi rùa để diễn lại cảnh Lê Lợi trả lại gươm thần mọi nơi mọi chỗ. Nếu cần, có thể thực hiện đua thuyền cấp quốc gia để gợi nhớ lại tinh thần đời Trần
(@MM)

Bực dọc
'Hà Nội đã có phương án ứng phó nếu mưa lớn dịp đại lễ' - Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch UBND Hà Nội. Tổ sư, cái gì cũng đại lễ đại lễ, ứng phó đâu, sao không mang áp dụng ra bây giờ đi? Cần thêm bao nhiêu mạng người nữa thì chúng nó mới ngưng cơn điên đại lễ và nghĩ đến đời sống hàng ngày của dân?
(@MCV)

Mỉa mai
Các nước có chỉ số IQ cao người ta không để thủ đô ngập nặng sau một trận mưa to
(@TB)

Còn tui? Tui chỉ thích tới ngày 10.10, thế giới sẽ được thấy Hà Nội mình đẹp lộng lẫy chả kém gì Venice. Tui còn thấy trời cứ mưa thế này thì các bác quản lý nhà mình ngày càng dũng cảm, chả sợ thằng đéo nào, nói toạc ra luôn là ngập đấy thì sao, không giải quyết được đâu, các ông còn phải xây cổng chào cho nó hoành tráng xứng đáng cháu ngoan Bác Hồ, biến Hà Nội thành cái hồ luôn cho tiện!

Nói chung, cũng do lòng tự trọng không còn, và người ta cũng chẳng còn biết xấu hổ là gì cả!

5. Sài Gòn...
Mấy hôm ra ngoài trung tâm, thấy ngạt thở vì những cao ốc mới mọc lên lấp hết không gian bầu trời, ăn hết vào những khoảng cây xanh...
Bọn đế quốc Mỹ đã bị đánh tan từ lâu
Mà giờ đây ra nhà hát lớn, thấy Givral không còn
Chỉ thấy một bầy da trắng cươi toe toét tay cầm túi sắm sửa tung tăng trên những tấm pano...
người ta đập bỏ đi quá khứ để chào đón vòng tay đón ai vào đó?

6. Đọc mấy dòng của ĐTQ tự nhiên còn thấy chán mớ đời
"Vị chủ tịch HĐNDTP nói ‘ không thể để thành phố HCM trở thành thành phố mất trí nhớ “ câu nói được một ông nhà văn khen là hay. Bà Chủ tịch hàm ý TP đang xóa đi nhiều địa điểm văn hóa của một địa chí đã 300 năm tuổi để chạy theo những tòa tháp ,cao ốc vv... Cà phê Givral có tuổi xấp sỉ trăm năm bị xóa sổ là một ví dụ gần.Khen cứ khen.Địa chỉ văn hóa mất cứ mất.Tôi nói không chỉ thành phố, mà cả nước từ lâu đã có dấu hiệu mất trí nhớ.Không mất trí nhớ sao chỉ riêng xứ ta có quá nhiều ngày kỷ niệm,quá nhiều ngày “thành lập “ .Ngày kỷ niệm đoàn thể,Hội này Hội nọ,Ngành này Ngành kia có phải chỉ để …nhắc cho đừng quên.
Không thể nói khác.chúng ta đã mất trí nhớ."
Ừa, chúng ta sắp làm đại lễ 1000 năm... cho những người mất trí